Podziel się  |

Technicznie, indeks giełdowy jest średnią ważoną cen akcji. Zależnie od przyjętej metodologii, przy obliczaniu indeksów bierze się pod uwagę wyłącznie ceny papierów (indeksy cenowe), bądź uwzględnia się również dochody z dywidend i praw poboru (indeksy dochodowe).

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie wylicza kilka indeksów:

• WIG20 – opisuje stan koniunktury 20 największych i najbardziej płynnych spółek z podstawowego rynku akcji. Jest indeksem cenowym.
• mWIG40 – obejmuje 40 średnich spółek notowanych na GPW. W indeksie mWIG40 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i sWIG80 oraz spółki zagraniczne notowane na GPW oraz innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 1 mld euro. Indeks cenowy.
• sWIG80 – obejmuje 80 małych spółek notowanych na Giełdzie. W indeksie sWIG80 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i mWIG40 oraz spółki zagraniczne notowane na Giełdzie oraz innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 100 mln euro. Jest indeksem cenowym.
• WIG – obejmuje wszystkie spółki notowane na GPW. Jest indeks dochodowym.
• WIG-PL – w skład indeksu wchodzą akcje wszystkich krajowych spółek giełdowych. Podobnie jak WIG, jest indeksem dochodowym.
• NCIndex – w skład indeksu wchodzą akcje wszystkich spółek notowanych na rynku NewConnect. Jest indeksem dochodowym.
• Subindeksy sektorowe – giełda oblicza również 6 subindeksów WIG, w skład których wchodzą spółki z WIG reprezentujące największe – pod względem wielkości rynkowej – branże: WIG-banki, WIG-budownictwo, WIG-chemia, WIG-deweloperzy, WIG-informatyka, WIG-media, WIG-paliwa, WIG-spożywczy, WIG-telekomunikacja. Subindeksy sektorowe pozwalają ocenić efektywność inwestycji w spółki z różnych sektorów gospodarki.

Indeksy giełdowe wyliczane są na bieżąco przez specjalny program nazywany kalkulatorem indeksów. Przed rozpoczęciem sesji publikowana przez giełdę wartość indeksów, wyliczana jest na podstawie tzw. teoretycznych kursów otwarcia. W czasie notowań ciągłych, wartość indeksów wyliczana jest po zawarciu każdej transakcji, zaś publikowana jest w określonych odstępach czasu, np. co 30 sekund. W przypadku notowań jednolitych indeksy wyliczane są dwa razy dziennie – po każdym fixingu. Po zakończeniu sesji publikowane są zbiorcze informacje: wartości minimalne i maksymalne indeksów, wartość indeksu a otwarcie i zamknięcie sesji, itp.

Indeksy służą nie tylko do oceny stan rynku. Mogą również pełnić rolę wzorców inwestycyjnych, i wówczas ich strukturę oraz osiągane wyniki starają się naśladować fundusze inwestycyjne i emerytalne. W długim okresie osiąganie wyników lepszych niż zawężony indeks największych spółek (na GPW WIG20) nie jest prostym zadaniem, gdyż z definicji indeks ten zachowuje się lepiej niż giełdowa przeciętna. Dzieje się tak dlatego, że skład indeksu jest co jakiś czas modyfikowany. Spółki nie spełniające kryteriów są z niego usuwane i zastępowane przez spółki z większą kapitalizacją i bardziej płynne. Ponadto, indeksy mogą być instrumentami bazowymi dla kontraktów terminowych, warrantów czy opcji, będących przedmiotem obrotu giełdowego. Oznacza to, że wartość danego instrumentu zależy od bieżącej wartości indeksu bazowego. 

Tekst powstał na podstawie publikacji Zasady Obrotu Giełdowego, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA, Warszawa, styczeń 2009, wydanie V poprawione.- autor Ziębiec Jarosław