Podziel się  |

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) 
Komisja Nadzoru Finansowego zapewnia prawidłowe funkcjonowanie rynku kapitałowego. Prowadzi działalność od 2006 roku, po przejęciu kompetencji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Do zadań Komisji należy: 

• Podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku kapitałowego.
• Sprawowanie nadzoru nad działalnością podmiotów nadzorowanych oraz wykonywaniem przez te podmioty obowiązków związanych z ich uczestnictwem w obrocie na rynku kapitałowym, w zakresie określonym przepisami prawa; 
• Podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego; 
• Przygotowywanie projektów aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem rynku kapitałowego.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) 

Giełda Papierów Wartościowych to instytucja, która stanowi nieodłączną część rynku kapitałowego i na której odbywa się publiczny obrót instrumentami finansowymi. Została założona w 1991 roku przez Skarb Państwa jako spółka akcyjna. Jest jedyną giełdą papierów wartościowych działającą w Polsce. 

Do zadań Giełdy należy: 

• Koncentracja w jednym miejscu i czasie ofert kupujących i sprzedających w celu wyznaczenia kursu i realizacji transakcji. 
• Prowadzenie bezpiecznego i sprawnego przebiegu transakcji.
• Upowszechniania jednolitych informacji o kursach i obrotach instrumentami finansowymi, które są przedmiotem obrotu.
• Prowadzenie działalności w zakresie edukacji, promocji i informacji związanej z funkcjonowaniem rynku kapitałowego.

Rynek pozagiełdowy

Rynek pozagiełdowy w Polsce jest organizowany przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie poprzez rynek alternatywnego obrotu „New Connect” oraz prowadzony przez BondSpot SA jako rynek „Catalyst”.  Na rynku pozagiełdowym notowane są walory, dla których nie stawia się tak wysokich wymagań jak dla akcji notowanych na rynku giełdowym.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW)

Jest spółką powstałą w 1991 roku jako dział Giełdy Papierów Wartościowych. Do jego zadań należą:

• Prowadzenie depozytu papierów wartościowych;.
• Wykonywanie czynności w zakresie prowadzenia systemu rejestracji instrumentów finansowych nie będących papierami wartościowymi, które zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu. 
• Nadzorowanie zgodności wielkości emisji z liczbą papierów wartościowych, zarejestrowanych w depozycie papierów wartościowych, znajdujących się w obrocie.
• Obsługa realizacji zobowiązań emitentów wobec uprawnionych z papierów wartościowych zarejestrowanych w depozycie papierów wartościowych.
• Wykonywanie czynności związanych z wycofywaniem papierów wartościowych z depozytu papierów wartościowych.
• Dokonywanie rozrachunku w instrumentach finansowych i środkach pieniężnych w związku z transakcjami zawieranymi na rynku regulowanym oraz transakcjami zawieranymi w alternatywnym systemie obrotu w zakresie instrumentów finansowych zarejestrowanych w Krajowym Depozycie.
• Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania obowiązkowego systemu rekompensat.

Do zadań Krajowego Depozytu może należeć również:

• rozliczanie transakcji zawieranych na rynku regulowanym.
• Rozliczanie transakcji zawieranych w alternatywnym systemie obrotu w zakresie zdematerializowanych papierów wartościowych.
• Prowadzenie systemu zabezpieczania płynności rozliczeń, w tym systemu gwarantowania rozliczeń transakcji zawartych na rynku regulowanym

Domy maklerskie

Domy maklerskie to firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską za pośrednictwem maklerów oraz doradców inwestycyjnych. Działalności maklerska polega na:

• Przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych. 
• Wykonywaniu zleceń, na rachunek dającego zlecenie. 
• Nabywaniu lub zbywaniu na własny rachunek instrumentów finansowych.
• Zarządzaniu portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych. 
• Doradztwie inwestycyjnym. 
• Oferowaniu instrumentów finansowych. 
• Świadczeniu usług w wykonaniu zawartych umów o subemisje inwestycyjne i usługowe lub zawieraniu i wykonywaniu innych umów o podobnym charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansowe. 
• Organizowaniu alternatywnego systemu obrotu.

Działalnością maklerską jest również wykonywanie przez firmę inwestycyjną czynności polegających m.in. na:

• Przechowywaniu lub rejestrowaniu instrumentów finansowych, w tym prowadzeniu rachunków papierów wartościowych oraz prowadzeniu rachunków pieniężnych. 
• Udzielaniu pożyczek pieniężnych w celu dokonania transakcji, której przedmiotem jest jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, jeżeli transakcja ma być dokonana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej udzielającej pożyczki. 
• Doradztwie dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii przedsiębiorstwa lub innych zagadnień związanych z taką strukturą lub strategią. 
• Doradztwie i innych usługach w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw; 
• Wymianie walutowej, w przypadku gdy jest to związane z działalnością maklerską. 
• Sporządzaniu analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych. 
• Świadczeniu usług dodatkowych związanych z subemisją usługową lub inwestycyjną.

Towarzystwa funduszy inwestycyjnych 

Towarzystwa funduszy inwestycyjnych to instytucje finansowe będące spółkami akcyjnymi, mające swoją siedzibę na terytorium rzeczpospolitej Polskiej. Przedmiotem działalności towarzystwa jest:

• Tworzenie funduszy inwestycyjnych. 
• Zarządzanie funduszami inwestycyjnymi. 
• Pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa.
• Reprezentowanie funduszy inwestycyjnych wobec osób trzecich.
• Zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych. 

Za zezwoleniem Komisji Nadzoru Finansowego Towarzystwo może rozszerzyć przedmiot działalności o:

• Zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie. 
• Doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi. 
• Pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych utworzonych przez inne towarzystwa lub tytułów uczestnictwa funduszy zagranicznych. 
• Pełnienie funkcji przedstawiciela funduszy zagranicznych.

Fundusze inwestycyjne 

Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego jak również inne prawa majątkowe.Głównymi celami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, mogą być wyłącznie: 

• Ochrona realnej wartości aktywów funduszu inwestycyjnego.
• Osiąganie przychodów z lokat netto funduszu inwestycyjnego.
• Wzrost wartości aktywów funduszu inwestycyjnego w wyniku wzrostu wartości lokat.

Depozytariusz

Depozytariuszem jest instytucja, która przechowuje aktywa funduszy inwestycyjnych przez prowadzenie ich rejestrów. Umowę o prowadzenie rejestru aktywów funduszu można zawrzeć wyłącznie z:

• Bankiem krajowym, którego fundusze własne wynoszą co najmniej 100 000 000 zł.
• Oddziałem instytucji kredytowej, posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli fundusze przydzielone do dyspozycji tego oddziału wynoszą co najmniej 100 000 000 zł.
• Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych Spółką Akcyjną.

Do zadań Banku Depozytariusza należy:

• Prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego, w tym aktywów zapisywanych na właściwych rachunkach oraz przechowywanych przez depozytariusza i inne podmioty na mocy odrębnych przepisów lub na podstawie umów zawartych na polecenie funduszu przez depozytariusza. 
• Zapewnienie, aby zbywanie i odkupywanie jednostek uczestnictwa lub emitowanie, wydawanie i wykupywanie certyfikatów inwestycyjnych odbywało się zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego. 
• Zapewnienie, aby rozliczanie umów dotyczących aktywów funduszu inwestycyjnego następowało bez nieuzasadnionego opóźnienia, oraz kontrolowanie terminowości rozliczania umów z uczestnikami funduszu. 
• Zapewnienie, aby wartość netto aktywów funduszu inwestycyjnego i wartość jednostki uczestnictwa była obliczana zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego. 
• Zapewnienie, aby dochody funduszu inwestycyjnego były wykorzystywane w sposób zgodny z przepisami prawa i ze statutem funduszu. 
• Wykonywanie poleceń funduszu inwestycyjnego, chyba że są sprzeczne z prawem lub statutem funduszu inwestycyjnego.Emitenci papierów wartościowychEmitenci to podmioty takie jak m.in. przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą, gminy, powiaty, województwa, czy skarb państwa emitujący papiery wartościowe i ogłaszający ich sprzedaż we własnym imieniu. Głównym celem związanym z dokonywaniem emisji papierów wartościowych przez Emitenta, jest pozyskanie kapitału udziałowego (środki pozyskane ze sprzedaży akcji) lub dłużnego (środki pozyskane ze sprzedaży obligacji) n